Dowiedz się, kto decyduje o zakresie sprawozdania finansowego

Dowiedz się, kto decyduje o zakresie sprawozdania finansowego

Dowiedz się, kto decyduje o zakresie sprawozdania finansowego

Zyskaj pewność, która jednostka jest małą, a która mikrojednostką, jakie sprawozdania finansowe są poddawane badaniu przez biegłego rewidenta oraz jaki jest zakres elementów sprawozdania finansowego. Zdobądź nowe umiejętności zawodowe, które wykorzystasz w praktyce.

Jakie są nowe zasady sporządzania sprawozdania finansowego
Od 2014 roku wdrażane są do polskich przepisów regulacje dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zwanej dalej „dyrektywą 2013/34”.

Wdrożenie to przebiegło dwuetapowo: poprzez nowelizację uor, ustawą z 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1333) i ustawą z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1100).

Zmienione przepisy ustawy o rachunkowości wpływają przede wszystkim na zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym. W konsekwencji sprawozdania za 2016 rok jednostek innych niż podmioty zajmujące się działalnością bankową i ubezpieczeniową mogą być przygotowywane w zakresie określonym w następujących załącznikach do ustawy:

  • załączniku nr 1 w brzmieniu ustawy na 1 stycznia 2016 r.,
  • załączniku nr 4 – dla jednostek mikro,
  • załączniku nr 5 – dla małych jednostek.

Od 2017 roku mamy w ustawie też załącznik nr 6, ale jest on przeznaczony dla organizacji pozarządowych.

Upewnij się, czym różnią się załączniki
Różnice między załącznikami polegają przede wszystkim na stopniu zagregowania danych i zakresie elementów składających się na sprawozdanie finansowe. Nie ma bardzo istotnych różnic w metodach wyceny aktywów/ pasywów, ustalania przychodów i kosztów dla poszczególnych typów jednostek. Istniejące rozbieżności wynikają z faktu, że mniejsze (małe i mikro-) jednostki nie mogą albo mają prawo zrezygnowania z ujmowania niektórych zagadnień w sposób wzorcowy. Uproszczenia te mają obniżyć koszty prowadzenia rachunkowości i są konsekwencją mniejszej skali działalności takich podmiotów.

Przepisy dotyczące jednostek mikro obowiązują od 5 września 2014 r. i mogły być stosowane już przy sporządzaniu sprawozdań za 2014 rok. Natomiast przepisy dotyczące małych jednostek obowiązują od 23 września 2015 r., ale mają zastosowanie do sprawozdań za okresy roczne rozpoczynające się po 1 stycznia 2016 r. Jednak mogły, jeśli była taka decyzja w zakresie formatu sprawozdawczego organu uprawnionego do zatwierdzenia sprawozdania finansowego, być stosowane już przy sporządzaniu sprawozdań za okresy roczne kończące się po 23 września 2015 r.

Przykład

Zastosowanie przepisów

Spółka ABC ma rok obrotowy pokrywający się z kalendarzowym. Sprawozdanie za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. powinno być sporządzone z uwzględnieniem nowo wprowadzonych zmian.

Uproszczenia dla małych podmiotów można stosować niezależnie od faktu, że jednostka na podstawie art. 64 ust. 1 uor będzie poddawała swoje sprawozdanie finansowe badaniu. Będą one miały jednak największe znaczenie dla spółek akcyjnych, których sprawozdania finansowe są bez względu na wielkość jednostki poddawane badaniu przez biegłego rewidenta. Możliwość skorzystania z uproszczeń ma także znaczenie dla tzw. pozostałych jednostek, m.in.: spółek z o.o., spółdzielni czy przedsiębiorstw państwowych, jeśli są jednostkami przekraczającymi progi wielkościowe powodujące powstanie obowiązku poddania sprawozdania finansowego badaniu przez audytora.

Dowiedz się, która firma jest mikrojednostką

Jednostkami mikro, po podjęciu stosownej decyzji przez organ zatwierdzający, mogą być zgodnie z art. 3 ust. 1a pkt 1 uor:

  • spółki handlowe (osobowe i kapitałowe, w tym również w organizacji) oraz spółki cywilne, z wyjątkiem tych spółek osobowych i cywilnych, w których wyłącznymi udziałowcami są osoby fizyczne;
  • inne osoby prawne;
  • oddziały przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Aby jednak móc zaliczyć te jednostki do kręgu mikro, jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, nie mogą przekroczyć co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 1.500.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 3.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Które jednostki nie skorzystają z uproszczeń
Nie mogą skorzystać jednak z uproszczeń mikrojednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości, czyli jednostki organizacyjne działające na podstawie Prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Wyłączono także jednostki zamierzające ubiegać się lub ubiegające się o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie tych przepisów.

Ponadto do jednostek mikro nie mogą być zaliczone jednostki należące do sektora finansów publicznych, które posiadają osobowość prawną oraz organizacje pozarządowe o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek kapitałowych, oraz jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy.

Do jednostek mikro na podstawie art. 3 ust. 1a pkt 3 mogą być zaliczone, też oczywiście po podjęciu stosownej decyzji przez organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego, osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeśli księgi rachunkowe są prowadzone przez nich dobrowolnie na podstawie art. 2 ust. 2 uor.

Kolejnymi jednostkami mikro mogą być podmioty wskazane w art. 3 ust. 1b uor, czyli te osoby prawne, oddziały zagraniczne i przedstawicielstwa osób zagranicznych, które są wymienione w art. 3 ust. 1a pkt 1, jeśli za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4 oraz w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyły dwie z wymienionych w ust. 1a pkt 1 wielkości.

Ten przepis daje możliwość sporządzania w bieżącym roku obrotowym uproszczonego sprawozdania finansowego spółkom prawa handlowego, innym osobom prawnym, a także oddziałom przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, daje też możliwość utrzymania statusu jednostki mikro na potrzeby sprawozdawczości finansowej, jeśli w jednym z dwóch lat (bieżącym lub obrotowym) przekroczone zostały progi wartościowe.

Małe jednostki- czyli które?
Natomiast na podstawie ustawy z 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości i innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1333) małymi jednostkami mogą być, po podjęciu stosownej decyzji przez organ zatwierdzający, zgodnie z art. 3 ust. 1c uor:

1) spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, inne osoby prawne, jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, oraz oddziały przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 17.000.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 34.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty;

2) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2, czyli dobrowolnie prowadzące księgi rachunkowe.

Ponadto jednostkami małymi w rozumieniu ustawy są również jednostki, o których mowa w ust. 1c, które:

1) za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe z za-

stosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art. 49 ust. 5 oraz

2) w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyły dwie z wymienionych w ust. 1c pkt 1 wielkości.

Przykład

Małe jednostki

 

2016 rok

2017 rok

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

3.290.000,00

3.300.000,00

 Suma aktywów

1.400.000,00

1.200.000,00

 Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty

9,00

8,50

Walne zgromadzenie wspólników może podjąć uchwałę o sporządzaniu przez spółkę sprawozdań wg kryteriów mikro, ponieważ spółka nie przekroczyła i w 2017 roku, i 2016 roku progu dotyczącego przychodów i zatrudnienia.

Spółka YXC SA zaprezentuje w swoich sprawozdaniach następujące dane:

 

2016 rok

2017 rok

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

32.000.000,00

39.000.000,00

Suma aktywów

17.800.000,00

16.500.000,00

Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty

39,20

38,90

Zgromadzenie akcjonariuszy może w przypadku tej spółki podjąć uchwałę upoważniającą zarząd do przygotowania sprawozdania wg załącznika nr 5, ponieważ w 2016 roku spółka nie przekroczyła progu przychodów i zatrudnienia, a za 2017 rok zatrudnienia i sumy bilansowej. Podjęcie takiej uchwały będzie oznaczało dobrowolne zastosowanie przepisów nowelizacji ustawy o rachunkowości.

Tabela. Zakres elementów sprawozdania finansowego

Jednostki niepoddające swego sprawozdania

badaniu przez biegłego

rewidenta – jeśli nie są

jednostkami, gdzie wybrano uproszczenia dla mikro- lub małych jednostek

Jednostki poddające swe sprawozdanie badaniu przez biegłego rewidenta (na podstawie art. 64 ust. 1 uor)

– brak decyzji o statusie małej jednostki

Jednostka mikro

Załącznik nr 1

1) bilans,

2) rachunek zysków i strat,

3) informacja dodatkowa, obejmująca:

a) wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz

b) dodatkowe informacje i objaśnienia.

1) bilans,

2) rachunek zysków i strat,

3) informacja dodatkowa, obejmująca:

a) w prowadzenie do sprawozdania finansowego oraz

b) dodatkowe informacje i objaśnienia,

4) zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz

5) rachunek przepływów pieniężnych.

Załącznik nr 4

1) bilans,

2) rachunek zysków i strat. Do sprawozdania dołączane będzie wprowadzenie do sprawozdania finansowego i ewentualnie dodatkowe objaśnienia do bilansu.

Sprawdź, które sprawozdania należy poddać badaniu przez biegłego rewidenta
Jak widać, jednostki mikro nie będą musiały sporządzać rachunku przepływów pieniężnych (art. 48b ust. 4) i zestawienia zmian w kapitale własnym (art. 48a ust. 3). Uproszczenia te będą miały w praktyce największe znaczenie dla spółek akcyjnych będących jednostkami mikro, które dotychczas, jako obligatoryjnie poddające swe sprawozdania finansowe badaniu przez biegłego rewidenta, miały taki obowiązek. Zauważyć należy, że nie zmieniły się zasady poddawania sprawozdań finansowych badaniu przez biegłego rewidenta i spółki akcyjne korzystające z uproszczeń przy sporządzaniu sprawozdań finansowych dla jednostek mikro nadal będą miały obowiązek corocznego poddania sprawozdań badaniu na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Jednostki mikro nie będą stosowały zakresu informacji zawartego w załączniku nr 1 – zarówno w art. 46 ust. 5 pkt 1, jak i art. 47 ust. 4 pkt 1 ustawy o rachunkowości wskazano, że załącznik nr 1 jest przeznaczony dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń, zakłady reasekuracji i jednostki mikro.

Kto nie musi sporządzać informacji dodatkowej
Ponadto jednostki mikro będą mogły nie sporządzać informacji dodatkowej, jeśli niektóre dane pokażą jako dane uzupełniające do bilansu.

Zaznaczyć należy, że warunkiem rezygnacji z informacji dodatkowej będzie ujawnianie w przypisie do bilansu danych określonych w załączniku nr 4 do ustawy. Są to najbardziej podstawowe informacje pozwalające zidentyfikować jednostkę i jej zasady rachunkowości oraz zobowiązania finansowe i nabyte udziały, akcje własne.

Warto zapamiętać:

1. Uproszczenia dla małych podmiotów można stosować niezależnie od faktu, że jednostka na podstawie art. 64 ust. 1 uor będzie poddawała swoje sprawozdanie finansowe badaniu.

2. Aby móc zaliczyć te jednostki do kręgu mikro, jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, nie mogą przekroczyć co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

  • 1.500.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
  • 3.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
  • 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

3. Na podstawie ustawy z 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości i innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1333) małymi jednostkami mogą być, po podjęciu stosownej decyzji przez organ zatwierdzający, zgodnie z art. 3 ust. 1c uor:

- spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, inne osoby prawne, jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, oraz oddziały przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

  • 17.000.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
  • 34.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
  • 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty;

- osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2, czyli dobrowolnie prowadzące księgi rachunkowe.

Jeśli chcesz zdobyć więcej wiedzy na temat sporządzania sprawozdania finansowego wg najnowszych przepisów już dziś rozpocznij e-kurs „Dowiedz się, jak bezbłędnie sporządzić sprawozdanie finansowe 2017”. Zyskasz nowe umiejętności zawodowe, dzięki którym zwiększą się Twoje szanse na awans.

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz
wiper-pixel