Dowiedz się, które zasoby można zaliczyć do środków trwałych jednostki

Dowiedz się, które zasoby można zaliczyć do środków trwałych jednostki

Dowiedz się, które zasoby można zaliczyć do środków trwałych jednostki

W każdej jednostce znajdują się zasoby majątkowe - aktywa, które  będą przynosić korzyści przez okres dłuższy niż jeden rok. Aby odzwierciedlić proces wykorzystywania tych aktywów w działalności jednostki, dokonuje się odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych. Upewnij się, jakie aktywa podlegają amortyzacji i oraz które zasoby majątkowe można zaliczyć do środków trwałych jednostki.

W ustawie o rachunkowości (art. 3 ust. 1 pkt 15) jako środki trwałe określa się kontrolowane przez jednostkę „rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne to użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki”.

Do środków trwałych zgodnie z ustawą o rachunkowości zalicza w szczególności:

  • nieruchomości – w tym budowle, grunty, budynki, prawo wieczystego użytkowania gruntu oraz będące odrębną własnością: lokale, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,
  • maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,
  • ulepszenia w obcych środkach trwałych,
  • inwentarz żywy.

W Międzynarodowych Standardach Rachunkowości możemy przeczytać, że środki trwałe to takie środki, „które są utrzymywane w celu wykorzystywania ich w procesie produkcyjnym lub przy dostawach dóbr i świadczeniu usług, w celu oddania do użytkowania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych oraz którym towarzyszy oczekiwanie, iż będą wykorzystywane przez czas dłuższy niż jeden rok” (par. 6–8 MSR 16). Według MSR 16 także pozycje takie jak istotne części zamienne, awaryjne wyposażenie oraz sprzęt serwisujący stanowią oddzielne środki trwałe, jeżeli spełniają definicję rzeczowych aktywów trwałych.

Zasoby, które zaliczamy w rachunkowości do środków trwałych, muszą spełniać kilka warunków. Powinny:

  • posiadać wartość materialną, z wyjątkiem elementów ściśle określonych w ustawie o rachunkowości,
  • mieć przewidywany okres użyteczności ekonomicznej dłuższy niż rok,
  • być kompletne,
  • być zdatne do użytkowania,
  • być przeznaczone na potrzeby jednostki.

Do środków trwałych jednostki możemy zaliczyć także kontrolowane przez jednostkę obce środki trwałe, które zostały otrzymane od użytkowania na podstawie umowy dzierżawy, najmu lub innej o podobnym charakterze, jeżeli zaliczane są do środków trwałych korzystającego (art. 3 ust. 4 uor i MSR 17). Oznacza to, że bilansowo jednostka nie musi posiadać prawa własności do danego aktywa, aby móc sprawować nad nim kontrolę. W związku z tym aktywa, które jednostka posiada np. na podstawie leasingu finansowego stanowią środki trwałe osoby korzystającej, a nie finansującej i nabywca ma pełne prawo do wykazywania ich w rzeczowych aktywach trwałych.

Postać materialna pozwala odróżnić środki trwałe od wartości niematerialnych i prawnych nieposiadających postaci rzeczowej. W ustawie są jednak zakwalifikowane trzy składniki niemające wyżej wymienionej postaci, a mianowicie:

– prawo użytkowania wieczystego gruntu,

– spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,

– spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego.

Wymienione pozycje majątku zakwalifikowane przez ustawodawcę do środków trwałych możemy uznać za wartości prawne ze względu na to, że reprezentują specyficzne prawa firmy do określonych składników majątku.

Z kolei przepisy prawa podatkowego wskazują, że do środków trwałych zaliczamy te aktywa, które będą podlegały amortyzacji. Zgodnie z art. 16a updop i art. 22a updof będą to:

– stanowiące własność lub współwłasność podatnika,

– nabyte lub wytworzone we własnym zakresie,

– kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania,

– o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok,

– wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu operacyjnego:

  • budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
  • maszyny, urządzenia i środki transportu,
  • inne przedmioty.

Warunek własności lub współwłasności nie jest konieczny w przypadku środków trwałych wskazanych w art. 16a ust. 2 updop i art. 23a ust. 2 updof, czyli:

  • przyjętych do używania inwestycji w obcych środkach trwałych,
  • budynków i budowli wybudowanych na cudzym gruncie,
  • składników majątku, wymienionych wyżej, niestanowiących własności lub współwłasności podatnika, ale wykorzystywanych przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy leasingu , zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami tych składników.

Do środków trwałych podatkowo niepodlegających amortyzacji zaliczamy prawo wieczystego użytkowania gruntu oraz grunty.

Tabela 1. Różnice w definicji środków trwałych w uor i updop

ustawa o rachunkowości

ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych i fizycznych

Zgodnie z prawem bilansowym środkiem trwałym jest inwentarz żywy, przeznaczony na czas dłuższy niż rok do wykorzystywania na własne potrzeby jednostki.

Inwentarz żywy jest traktowany w prawie podatkowym jako materiał.

Środki trwałe nie muszą stanowić własności lub współwłasności jednostki.

Środki trwałe muszą stanowić własność lub współwłasność podatnika.

Prawo bilansowe wyłącza z grupy środków trwałych inwestycje długoterminowe.

W świetle prawa podatkowego inwestycje długoterminowe są traktowane jak środki trwałe.

Przepisy o rachunkowości wskazują, że część umów spełnia wymagania stawiane leasingowi finansowemu, czego następstwem będzie ujawnienie przyjętych obiektów w majątku korzystającego. Dla celów bilansowych umowa stanowi leasing finansowy. Finansujący wartość przedmiotu umowy wykazuje w należnościach część odsetkową opłaty leasingowej jako przychód finansowy. Korzystający przedmiot umowy leasingu wykazuje jako składnik aktywów trwałych, a drugostronnie jako zobowiązanie wobec finansującego dokonuje odpisów amortyzacyjnych, a część odsetkową opłaty leasingowej wykazuje jako koszt finansowy.

Dla celów podatkowych umowa stanowi leasing operacyjny. Finansujący przedmiot umowy ujmuje w ewidencji środków trwałych oraz dokonuje odpisów amortyzacyjnych według przepisów podatkowych, natomiast w przychodach do opodatkowania wykazuje kwoty opłat leasingowych. Korzystający w kosztach uzyskania przychodu wykazuje kwoty opłat leasingowych.

W prawie bilansowym jednym z warunków zaliczenia obiektu do środków trwałych jest przekroczenie rocznego czasu używania.

W prawie podatkowym wymóg przekroczenia rocznego czasu używania nie odnosi się do: inwestycji w obcych środkach trwałych, budynków i budowli wybudowanych na cudzym gruncie, a także środków trwałych przejętych w leasing.

Brak regulacji w zakresie składników majątku o wartości początkowej 3.500 PLN.

Regulacje w zakresie składników majątku o wartości początkowej 3.500 PLN.

Źródło: Opracowanie własne

Warto zapamiętać:

  • Do środków trwałych zgodnie z ustawą o rachunkowości zalicza w szczególności: nieruchomości (w tym budowle, grunty, budynki, prawo wieczystego użytkowania gruntu oraz będące odrębną własnością: lokale, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego); maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy; ulepszenia w obcych środkach trwałych; inwentarz żywy.
  • Zasoby, które zaliczamy w rachunkowości do środków trwałych, muszą spełniać kilka warunków. Powinny posiadać wartość materialną, z wyjątkiem elementów ściśle określonych w ustawie o rachunkowości, mieć przewidywany okres użyteczności ekonomicznej dłuższy niż rok, być kompletne, być zdatne do użytkowania, być przeznaczone na potrzeby jednostki.
  • Do środków trwałych podatkowo niepodlegających amortyzacji zaliczamy prawo wieczystego użytkowania gruntu oraz grunty.

Zbiór informacji o amortyzacji znajdziesz w e-kursie Metody amortyzacji środków trwałych w praktyce.

Po szkoleniu zyskasz praktyczną wiedzę na temat metod amortyzacji środków trwałych, a zdobyte dzięki temu e-kursowi umiejętności ułatwią Ci wybór odpowiedniej metody.

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz
wiper-pixel