Dowiedz się wszystkiego na temat aktywów pieniężnych

Dowiedz się wszystkiego na temat aktywów pieniężnych

Dowiedz się wszystkiego na temat aktywów pieniężnych

Zgodnie z przepisami UoR możemy wyodrębnić kilka podgrup składających się na inwestycje. Zapoznaj się z najwęższą z nich, czyli z aktywami pieniężnymi.

Aktywa pieniężne zostały zdefiniowane na gruncie prawa bilansowego – i tak, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 25 UoR, przez aktywa pieniężne rozumiemy aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe, w tym w szczególności naliczone odsetki od aktywów finansowych. Jeżeli aktywa te są płatne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od dnia ich otrzymania, wystawienia, nabycia lub założenia (lokaty), to na potrzeby rachunku przepływów pieniężnych zalicza się je do środków pieniężnych, chyba że ujmuje się je w przepływach z działalności inwestycyjnej (lokacyjnej).

Kolejną grupą inwestycji, która zawiera w sobie aktywa pieniężne, są aktywa finansowe. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 24 UoR rozumie się przez to aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach.

Upewnij się, czy do aktywów pieniężnych zaliczysz odsetki

Aktywa pieniężne należą do najpłynniejszych kategorii aktywów, gdyż zawierają w sobie gotówkę i depozyty na żądanie. Nawiązując do podziału inwestycji zgodnie z UoR oraz analizując przepisy ustawy, można dojść do wniosku, że wszystkie instrumenty finansowe rynku pieniężnego o okresie realizacji krótszym niż trzy miesiące znajdą się w grupie aktywów pieniężnych, chociaż są aktywami finansowymi. Do aktywów pieniężnych zaliczamy także odsetki.

Sprawdź, na jakie podgrupy dzielimy aktywa pieniężne

Aktywa pieniężne można podzielić ogólnie na trzy podgrupy:

a) krajowe środki płatnicze

Zgodnie z przepisami ustawy krajowymi środkami płatniczymi, walutami obcymi i dewizami są krajowe środki płatnicze, waluty obce i dewizy, o których mowa w przepisach prawa dewizowego. Artykuł 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z 27 lipca 2002 r. – Prawo dewizowe (dalej: prawo dewizowe) określa krajowe środki płatnicze, którymi są waluta polska (walutą polską są znaki pieniężne – banknoty i monety, będące w kra ju prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie) oraz papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej.

b) waluty obce

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 prawa dewizowego są to znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie; na równi z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego Funduszu Walutowego (SDR). Natomiast przez dewizy rozumiane są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych (zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 prawa dewizowego). Wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze oraz złoto dewizowe i platyna dewizowa.

c) inne aktywa

Do kategorii aktywów pieniężnych zalicza się także inne aktywa finansowe, jednak ustawa nie precyzuje jakie, wymienia tylko jeden ich rodzaj, tzn. naliczone odsetki. Do innych aktywów finansowych możemy zaliczyć także:

  • bony skarbowe

Bony skarbowe emitowane przez Skarb Państwa w formie instrumentów finansowych są krótkoterminowymi papierami wartościowymi, emitowanymi w celu pokrywania wydatków budżetu. Występują w nominale 10.000 zł, a okres ich wykupu wynosi od 1 do 52 tygodni. Zyskiem inwestora w przypadku bonów skarbowych jest dyskonto będące procentowo ujętą różnicą między ceną emisyjną a nominalną. Cena emisyjna jest zawsze niższa od ceny nominalnej.

Zaletą bonów skarbowych jest ich opłacalność, zazwyczaj wyższa niż lokat bankowych, a ponadto emitenci bonów są z założenia zawsze wypłacalni. Potencjalnymi nabywcami bonów skarbowych są zamożne osoby fizyczne oraz instytucje finansowe preferujące ten instrument finansowy. Związane jest to z faktem, że minimalna wartość jednego bonu wynosi 10.000 zł, a i tak rzadko zdarzają się transakcje na pojedynczych walorach. Z reguły handluje się pakietami o wartości 100.000 zł.

Sprzedaż bonów organizuje Narodowy Bank Polski w formie przetargów rejestrowanych w tzw. Centralnym Rejestrze Bonów Skarbowych.

Uczestnikami takich przetargów mogą być wyłącznie banki oraz banki państwowe nieposiadające statusu Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych.

  • bony pieniężne

Podobnie jak wymienione bony skarbowe, są dłużnymi papierami wartościowymi. Natomiast w przeciwieństwie do bonów skarbowych emitowane są przez Narodowy Bank Polski. Występują w nominale 10.000 zł, a okres ich wykupu wynosi od 1 do 364 dni.

Ten rodzaj instrumentu finansowego jest przeznaczony tylko dla największych instytucji finansowych. Na rynku pierwotnym jego nabywcami są tzw. dealerzy rynku pieniężnego, czyli grupa kilkuset banków spełniających określone przez NBP kryteria. Na rynku wtórnym nabywcami nie mogą być podmioty inne niż banki. Bony pieniężne wpływają na podaż pieniądza na rynku i zaliczane są do instrumentów finansowych operacji otwartego rynku, ściągających nadmiar środków pieniężnych z rynku w trosce o stabilność krótkoterminowych stóp procentowych.

Sprzedaż bonów pieniężnych odbywa się (podobnie jak w przypadku bonów skarbowych) w drodze przetargów organizowanych przez NBP. Posiadane bony skarbowe, handlowe, oszczędnościowe oraz certyfikaty depozytowe płatne lub o terminie zapadalności do 3 miesięcy, środki pieniężne w drodze stanowią inne środki pieniężne.

Problematyka instrumentów finansowych jest złożona i skomplikowana, wymaga stosownej wiedzy zarówno przy sporządzaniu sprawozdania finansowego, jak i przy poszukiwaniu na ich temat informacji w sprawozdaniu finansowym. Jeśli chcesz zdobyć więcej wiedzy na temat ujmowania instrumentów finansowych w księgach rachunkowych już dziś zacznij e-kurs „Ujęcie instrumentów finansowych w księgach rachunkowych – omówienie z przykładami”. Zyskasz nowe umiejętności zawodowe, dzięki którym zwiększą się Twoje szanse na awans.

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz
wiper-pixel